Khoảng sân rộng, lởm chởm, mốc meo, lâu ngày chẳng ai qua lại.
Người đàn bà cố gắng kỳ cọ mấy bữa nay nhưng không ăn thua.
Sức bà yếu, tiết trời mưa phùn, ẩm thấp càng khiến đám rong rêu mặc sức nảy nở.
Mái nhà 3 gian thấp lè tè. Lớp ngói nung đất quá hạn sử dụng ngả màu xám xịt. Bên trong, đám kèo, cột lắc lư.

Người đàn bà ngồi trên chiếc ghế dài cô quạnh.
Bà vừa đốt xong lượt hương thứ ba, bốn gì đó cho sáng mồng một tết.
Bên lư hương sơn đỏ, chiếc đèn dầu Hoa Kỳ leo lét chưa bao giờ tắt lửa.
Tiếng chó sủa inh ỏi, đám thanh niên từ bên ngoài ùa vào. Bà mừng rỡ như trẻ con được kẹo khó nhọc bước ra đón.

Người đàn bà ngồi ngóng chờ các con về sum họp
Người đàn bà ngồi ngóng chờ các con về sum họp

Những cái ôm, cái vỗ vai roàn roạt. Bà chặc lưỡi: “Cun ni to thật, nhìn khác quá”. Đám thanh niên tự mãn cười nghiêng ngả.
Bà với tay lấy chai rượu nếp dựng sẵn trên bàn. Lệ làng, ngày tết dù giàu hay nghèo nhà nào cũng phải sắm được vài ba chai rượu nếp làm vui.
Bà mở nắp, mùi rượu quê thơm lừng, nồng lên tận mũi.
Nhà thiếu ly, bà lọ mọ xuống bếp tìm. Đám thanh niên nhao nhao cản lại: “ Uống chung được rồi bà ơi”.
Bà tự rót rượu. Ly nào cũng đầy. Cả ly của bà.

Năm mới không ai được từ chối. Bà uống cạn. Đưa mắt nhìn kỹ mặt từng người chúc tết. Đám thanh niên nhao nhao, chẳng cần theo thứ tự đều chúc bà mạnh khỏe, sống lâu.
Chưa đầy 3 phút, đã nghe tiếng đám thanh niên cười hề hà ở nhà bên cạnh. Lệ làng, chúc tết phải nhanh gọn thế.
Bà nhổm dậy đốt thêm lượt hương mới.

Khói làm hai mắt bà cay xè.
Bà sợ hương tắt. Như thế, ông sẽ theo lớp khói tàn bỏ bà đi mất.
Bà kể ông nghe về đứa cháu nội chưa biết mặt bi bô gọi về chúc tết.
Bà kể ông nghe về cô con gái phương xa khoe vợ chồng nó giết hẳn chú lợn mừng xuân.
Bà kể nhiều lắm. Hết thảy đều chuyện vui.

Bà dụi mắt. Khói lại làm hai mắt bà cay xè.
Nhà bà đông con. Anh chị đều đi làm ăn xa.
Có người giờ chắc đến ngõ vào nhà không nhớ.
Cũng chẳng trách họ được. Cuộc mưu sinh cam khổ. Lần về lần khó.

Đời người, ai cũng biết chỉ có một quê hương. Một cha. Một mẹ. Một lối đi về.
Ai cũng biết, sáng mồng một tết có rất nhiều người như người đàn bà ấy ngồi dụi mắt một mình.
Ai cũng biết…
Nhưng biết mấy ai về!